Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παράδοση - Πολιτισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παράδοση - Πολιτισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 17 Απριλίου 2020

Πασχαλινή Λαμπάδα, παράδοση και συμβολισμός



Το έθιμο της Πασχαλινής λαμπάδας, είναι ένα από τα πιο γνωστά στην Ελλάδα και ενδεχομένως και από τα πιο αγαπημένα, καθώς στο μυαλό όλων μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με ευχάριστες παιδικές αναμνήσεις.
Σαν παιδιά περιμέναμε πώς και πώς να μας φέρει ο νονός τη λαμπάδα αλλά και με το δωράκι που τη συνόδευε!



Παρασκευή 1 Μαΐου 2015

O Μάιος

Ο πέμπτος μήνας του ημερολογίου, διάρκειας 31 ημερών.
Ο Μάιος, είναι πράγματι «μήνας χαράς και λατρείας της βλάστησης, με δοξασίες και έθιμα διαχρονικού χαρακτήρα», όπως το παραδοσιακό έθιμο με το πρωτομαγιάτικο στεφάνι το οποίο στολίζει την πόρτα του σπιτιού μέχρι τις 24 Ιουνίου, οπότε καίγεται στις φωτιές του Αϊ-Γιάννη.


Σάββατο 4 Απριλίου 2015

Το Σάββατο του Λαζάρου, οι "Λαζαρίνες" και τα "λαζαράκια"

Από σήμερα, Σάββατο του Λαζάρου, μπαίνουμε και επίσημα πια στην εβδομάδα του Πάσχα.
Το Σάββατο του Λαζάρου είναι μια από τις πιο σημαντικές ημέρες της Ορθοδοξίας, αφού σηματοδοτεί αφενός το θάνατο και αφετέρου τη ζωή.
Εορτάζουμε την πρώτη Λαμπρή, την "έγερση" του φίλου του Χριστού, του "αγέλαστου" Λάζαρου.
Η ανάσταση του νεκρού για τέσσερις ημέρες Λαζάρου είναι το τελευταίο και το μεγαλύτερο θαύμα του Χριστού.



(Η ανάσταση του Λαζάρου, 15ος αιώνα, σχολή του Νόβγκοροτ) 

Σάββατο 7 Ιουνίου 2014

Τα "Σάββατα των Ψυχών", τα Κόλλυβα και η Παράδοση

Ψυχοσάββατα στην εκκλησιαστική μας παράδοση υπάρχουν δύο. Το ένα είναι το Σάββατο προ των Απόκρεω και το δεύτερο, το Σάββατο προ της Πεντηκοστής.
Επίσης εκτός των παραπάνω σε ορισμένα μέρη, κυρίως στην κεντρική Ελλάδα και στην πρωτεύουσα, συνηθίζονται και άλλα δύο Σάββατα να αφιερώνονται στους κεκοιμημένους, δηλ. το Σάββατο της Τυρινής κι επίσης το αμέσως επόμενο Σάββατο της πρώτης εβδομάδος των Νηστειών, το λεγόμενο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων.


Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 2014

Το Ρόδι στην Παράδοση και την Ιστορία

Η Ροδιά (Punica Granatu) ή Ροιά, όπως ονομάζεται στα αρχαία Ελληνικά, και ο καρπός της, το Ρόδι, λένε ότι πρωτοεμφανίστηκε στην Κεντρική Ασία και συγκεκριμένα στην Περσία.
Άλλοι όμως υποστηρίζουν και αρχαιολογικές ανασκαφές το αποδεικνύουν με ευρήματα ότι αυτός ο καρπός είναι ενδημικός στη Μεσόγειο και μάλιστα αυτόχθων.
Το δέντρο ήταν γνωστό στην αρχαία Ελλάδα. Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει ότι η Ροδιά ήταν ένα από τα δένδρα που καλλιεργούσαν στους θαυμαστούς κήπους του αιώνια ευτυχισμένου βασιλιά Αλκίνοου, του πατέρα της Ναυσικάς.


Δευτέρα 6 Ιανουαρίου 2014

Πρόσφορο ή Λειτουργιά

Καλή κι ευλογημένη ας είναι για όλους μας η νέα χρονιά!
Για πρώτη ανάρτηση του νέου χρόνου ένα ιδιαίτερο ψωμάκι, του οποίου η όλη προετοιμασία πρέπει να  γίνεται   με ευλάβεια. Το προσφέρουμε, δώρο ευλογίας, στην εκκλησία, όπως δηλώνει και το όνομά μου. Από αυτό ο ιερέας θα αφαιρέσει το κομμάτι με τα αρχικά του ονόματος του Χριστού για την τέλεση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και το υπόλοιπο θα μοιραστεί στους πιστούς ως αντίδωρο.


Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013

Το Φάος ή Φως και τα Φώτα

«Σήμερα τα Φώτα κι ο φωτισμός
η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός»

 Τα Θεοφάνια είναι μια μεγάλη ετήσια χριστιανική εορτή σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Λέγονται και Επιφάνια ή Φώτα.
Το όνομα της εορτής προέκυψε από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, που συνέβη, σύμφωνα με τρεις Ευαγγελιστές, κατά τη διάρκεια του βαπτίσματος του Ιησού. Η Αγία Τριάδα φανέρωσε τον εαυτό Της στην ανθρωπότητα και τη φώτισε, ώστε να γνωρίσει, ποιον δρόμο να ακολουθήσει, για να σωθεί.


Και τα τρία ονόματα της εορτής έχουν σχέση με το αρχαίο ελληνικό ουσιαστικό το φάος- φῶς, που προέρχεται από ρήμα φάω (=λάμπω, φωτίζω).

Σάββατο 29 Δεκεμβρίου 2012

Βασιλόπιτα, Παράδοση και Προτάσεις


Βασιλόπιτα ονομάζεται η πίτα που ετοιμάζεται σε ορισμένες χώρες από τους Χριστιανούς την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και κόβεται (μοιράζεται) τα μεσάνυχτα, με τον ερχομό του νέου χρόνου ή ανήμερα την  Πρωτοχρονιά. Περιέχει ένα νόμισμα, κατά προτίμηση χρυσό φλουρί, το οποίο, σύμφωνα με την παράδοση, θα φέρει καλή τύχη σ’ αυτόν που θα το βρει
Τα πρώτα τέσσερα κομμάτια της Βασιλόπιτας προορίζονται για το Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Βασίλειο και το νοικύρη του σπιτιού, ενώ το τελευταίο για το φτωχό. Τα υπόλοιπα μοιράζονται στα άλλα μέλη της οικογένειας.
Συχνά “γράφεται” πάνω στη βασιλόπιτα ο αριθμός του νέου έτους με αποφλοιωμένα αμύγδαλα, άχνη ζάχαρη ή σοκολάτα.

Κυριακή 19 Αυγούστου 2012

Μια Αραβική Γιορτή, ένα Βιβλίο και μια Αρχόντισσα!

Μια Αραβική γιορτή, ένα βιβλίο και μια Αρχόντισα!Θα σας εξηγήσω ποια σχέση τα συνδέει! 
Ας τα πάρουμε με τη σειρά.

Ζώντας σε μια Αραβική, επομένως Μουσουλμανική χώρα, την περίοδο του Ραμαζανιού, κάθε απόγευμα που πλησιάζει η ώρα της λήξης της νηστείας, όλα τα καταστήματα τροφίμων γεμίζουν με εκείνους τους τεράστιους δίσκους, γεμάτους με όλα τα καλά του Κόσμου.

Όταν βλέπω όλα αυτά τα αγαθά, κάνω περίεργους συνειρμούς! Θυμάμαι τη Λωξάνδρα, εκείνη την υπέροχη και αξιαγάπητη αρχόντισσα της Πόλης που μας την περιέγραψε εκπληκτικά στο ομότιτλο βιβλίο της η Μαρία Ιορδανίδου!


(Γλυκά στριφτά με φύλλο, φιστίκι από το Χαλέπι, για μας Αιγίνης, βούτυρο και σιρόπι)

Τετάρτη 25 Απριλίου 2012

Η Αραβική Τέχνη και ο Χρυσός



Σήμερα σας ετοίμασα ένα διαφορετικό ταξίδι,που δεν έχει σχέση με συνταγές αλλά με το κατ' εξοχήν πολύτιμο μέταλλο, το χρυσό, το πιο επιθυμητό σε όλες τις εποχές της ανθρώπινης Ιστορίας. Γι' αυτόν έγιναν πόλεμοι, ανακαλύψεις Νέων Χωρών, καταστράφηκαν λαμπροί πολιτισμοί και πανέμορφες πόλεις, γράφτηκαν ιστορίες προδοσίας, έγιναν σύμβολο δύναμης, χαρίστηκε με αγάπη και συνόδευσε βασιλιάδες στον αιώνιο ύπνο τους.

(Ψήγματα χρυσού)
Όσοι και όσες έχετε ταξιδεύσει στις Αραβικές χώρες,θα έχετε οπωσδήποτε επισκεφθεί τις υπαίθριες ή σκεπαστές αγορές, γνωστές ως souk. Εκεί θα έχετε αγοράσει εξωτικά προϊόντα της Ανατολής: μπαχαρικά, αρώματα και αρωματικές ρητίνες, μαργαριτάρια και ημιπολύτιμες πέτρες.
Θα έχετε όμως θαυμάσει τις εντυπωσιακές βιτρίνες με τα υπέροχα χρυσά κοσμήματα, που πολλά από αυτά είναι εξαιρετικής τέχνης.
Θαμπώνεται κανείς από την ποσότητα του χρυσού, την τέχνη της επεξεργασίας, τα μοναδικά σχέδια και δεν ξέρει τι να πρωτοθαυμάσει!




Κυριακή 25 Μαρτίου 2012

25η Μαρτίου, ημέρα τιμής και μνήμης των Ελλήνων Αγωνιστών του 1821

Η Ελληνική επανάσταση υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του 19ου αιώνα. Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις της Δυτικής Ευρώπης, προκάλεσε τη διάλυση της Ιεράς Συμμαχίας, ενέπνευσε διανοούμενους και καλλιτέχνες της δύσης και γέννησε το κίνημα του Φιλελληνισμού.


Πολλές επαναστάσεις είχαν ξεσπάσει παλιότερα στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία, πριν από την μεγάλη επανάσταση του 1821 αλλά απέτυχαν. Οι περισσότερες είχαν γενικά τοπικό χαρακτήρα, δεν ήταν προσεκτικά οργανωμένες και υποκινήθηκαν από ξένες Δυνάμεις.

Τετάρτη 29 Φεβρουαρίου 2012

Ο Μάρτης της Ιστορίας και της Λαογραφίας

Ο Μάρτης ο Πεντάγνωμος ή Κλαψομάρτης ή Βαγγελιώτης ή Φυτευτής ή Ανοιξιάτης είναι ο τρίτος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου και
θεωρείται η αρχή της Άνοιξης.


Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2011

Η μέρα έχει τη δική της Ιστορία!

Λίγες φωτογραφίες, σκέψεις και σχόλια, έτσι για την ιστορία . . .

Το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν.
Πρωί 28ης Οκτωβρίου 1940

"Αι Ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις προσβάλλουσιν από της 05:30 ώρας της σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της Ελληνοαλβανικής Μεθορίου.
Αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του Πατρίου εδάφους."



Δευτέρα 1 Αυγούστου 2011

Αύγουστος: ένας μήνας, ένας αυτοκράτορας και ένας Αιγαιοπελαγίτης ποιητής

«Αύγουστε, μήνα και θεέ,
σ εσένα ορκιζόμαστε!»
(Οδυσσέας Ελύτης, Τα Ρω του Έρωτα)

Αρχή του νέου μήνα σήμερα. Καλώς μας ήρθε ο Αύγουστος, ο καλός, ο μήνας «που θρέφει τους ένδεκα», όπως συνηθίζει να λέει ο λαός μας. Η αφθονία των καρπών της γης κάνει αυτό το μήνα ξεχωριστό κι αγαπημένο, εξ ου και η επιθυμία/ευχή «Αύγουστε καλέ μου μήνα, να ‘σουν δυο φορές το χρόνο!».

(Η Άνοιξη και το Καλοκαίρι, πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη)

Ο Αύγουστος, ο Μεταγειτνιών του αρχαίου αττικού ημερολογίου, είναι ο μήνας με τα «μερομήνια», δηλαδή με τις λαϊκές προβλέψεις για τον καιρό όλου του χρόνου αλλά και ο μήνας της νηστείας και της μεγάλης γιορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Όσοι τυχεροί θα κάνετε διακοπές αυτόν το μήνα σε κάποιο Αιγαιοπελαγίτικο νησί, θα απολαύσετε εκεί «γιορτές και πανηγύρια!». Παντού υπάρχουν εκκλησίες και μοναστήρια αφιερωμένα στη Χάρη της. Γι’ αυτό κι ο Ελύτης την έκανε προστάτιδα των Μικρών Κυκλάδων.

«Η Παναγιά τα πέλαγα κρατούσε στην ποδιά της
Τη Σύκινο, την Αμοργό και τ’ άλλα τα παιδιά της»

(Κολάζ του Οδυσσέα Ελύτη: η Παναγία προστατεύει τις Μικρές Κυκλάδες – Στίχοι από το ποίημα Το θαλασσινό τριφύλλι)


Τρίτη 19 Απριλίου 2011

Καλό Πάσχα - Happy Easter

Αγαπητοί φίλοι
Σας εύχομαι να περάσετε όμορφα τις άγιες αυτές ημέρες, να ζήσετε με κατάνυξη το θείο δράμα αλλά και τη λύτρωση και να γίνετε κοινωνοί της ελπίδας και της χαράς της Ανάστασης!

Να χαρείτε και να γιορτάσετε με τις οικογένειές σας με υγεία.
Χαρείτε και δύο υπέροχες φωνές που ψάλλουν τα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής: τον Πέτρο Γαϊτάνο σε Βυζαντινό μέλος και τη μεγάλη Fairuz με τη γλυκύτατη φωνή από τη Μέση Ανατολή.
http://www.youtube.com/watch?v=98YlYFKDz98
http://www.youtube.com/watch?v=xiE-biR9USU
Καλή Ανάσταση,
ανάσταση της αγάπης και της ελπίδας στις καρδιές όλων
και μια υπέροχη, Λαμπρή Κυριακή του Πάσχα!


Με εκτίμηση
Helen Gr

Σάββατο 5 Μαρτίου 2011

Καθαρά Δευτέρα

Την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η νηστεία των 40 ημερών-για την ακρίβεια είναι 48-πριν την Κυριακή του Πάσχα. Αυτή η Δευτέρα ονομάστηκε «Καθαρά» διότι είναι η αρχή του πνευματικού και σωματικού καθαρμού των Χριστιανών.
Την Καθαρά Δευτέρα συνηθίζεται να τρώμε λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα),ταραμά και άλλα νηστίσιμα, όπως θαλασσινά, λαχανικά και όσπρια.


Σε πολλά μέρη της Ελλάδας μαγειρεύουν νόστιμη φασολάδα και την προσφέρουν στους επισκέπτες.

Πέμπτη 24 Φεβρουαρίου 2011

Τσικνοπέμπτη!

Τσικνοπέμπτη σήμερα!

Η Τσικνοπέμπτη βρίσκεται στο μέσο των τριών εβδομάδων του εορτασμού του Καρναβαλιού. Πρόκειται για τη Πέμπτη της 2ης εβδομάδας, της Κρεατινής. Γιορτάζεται την Πέμπτη που είναι 11 ημέρες πριν την Καθαρά ∆ευτέρα.
Η λέξη σύνθετη από τις λέξεις "τσίκνα", η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος και "Πέμπτη", ημέρα προηγούμενη της Παρασκευής , κατά παράδοση ημέρας νηστείας.
Είναι ημέρα χαράς αλλά και προετοιμασίας για τους Ελληνορθόδοξους Χριστιανούς, καθώς πλησιάζει η σαρανταήμερη περίοδος της Σαρακοστής, πριν το Πάσχα. Την μέρα αυτή επιβάλλεται από το έθιμο το ψήσιμο κρέατος στα κάρβουνα.

Καλά τα έθιμα αλλά και λίγη προσοχή δε βλάπτει. Διαβάστε «Τα 5 συχνότερα λάθη της Τσικνοπέμπτης»


Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010

Περί νηστείας

Παλαιότερα νηστεία σήμαινε την πλήρη αποχή από τροφές που περιέχουν λάδι, δηλαδή μαγειρευμένες, και από το κρασί. Σήμερα, όμως, με τον όρο "νηστεία" δηλώνουμε την αποχή από κάποιες κατηγορίες τροφίμων, την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καθιερώσει με σκοπό να τιμήσει ένα συγκεκριμένο γεγονός του λειτουργικού κύκλου της και να προετοιμάσει τους πιστούς γι' αυτό.

Τι γράφει το Λεξικό του Κόμβου; νηστεία η: 1α.αποχή από ορισμένες τροφές, ζωικής κυρίως προέλευσης, που επιβάλλεται για θρησκευτικούς λόγους και για ορισμένες ημέρες (επέκτ., προφ.) αναγκαστική αποχή από ορισμένες απολαύσεις ή πολύ αυστηρή δίαιτα. ΦP ~ και προσευχή, για περίοδο που κάποιος ζει με στερήσεις και που συγχρόνως αφιερώνεται με ζήλο σε ένα έργο. β. το χρονικό διάστημα που διαρκεί η νηστεία 2. αποχή από την τροφή ή περιορισμός της ποσότητας της τροφής που τρώει κάποιος.
Ποιες είναι οι νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας;