Κυριακή, 26 Δεκεμβρίου 2010

Χριστόψωμο

Protected by Copyscape DMCA Copyright Protection

"Από τις προετοιμασίες της παραμονής των Χριστουγέννων, πιο χαρακτηριστική είναι εκείνη που αναφέρεται στο ζύμωμα του χριστόψωμου. Το ζύμωμα του χριστόψωμου θεωρείται έργο θείο και είναι έθιμο καθαρά χριστιανικό. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν τη ζύμη με ιδιαίτερη ευλάβεια και υπομονή την παραμονή των Χριστουγέννων, με ειδική μαγιά, που περιέχει και αποξηραμένο βασιλικό. Απαραίτητος επάνω, χαραγμένος ο σταυρός. Γύρω - γύρω διάφορα διακοσμητικά σκαλιστά στο ζυμάρι ή πρόσθετα στολίδια. Αυτά τόνιζαν το σκοπό του χριστόψωμου και εξέφραζαν τις διάφορες πεποιθήσεις των πιστών.
Την ημέρα του Χριστού, ο νοικοκύρης έπαιρνε το χριστόψωμο, το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονταν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. (Μερικοί εδώ βλέπουν ένα συμβολισμό της Θείας κοινωνίας. Όπως ο Χριστός έδωσε τον άρτον της ζωής σε όλη την ανθρώπινη οικογένειά του...).
Γύρω από το χριστόψωμο υπάρχουν και άλλες παραδόσεις. Αναφέρονται στην ενότητα της Εκκλησίας και των λαών, με συμβολικό πρότυπο την ένωση των κόκκων του σίτου σ΄ ένα ψωμί. Οι λαοί κάποτε θα ενωθούν μ’ ένα ποιμένα, το Χριστό".
(Από το βιβλίο «Ήθη, έθιμα και… άλλα» του Τιμόθεου Κ. Κιλίφη)



Τ α Υ λ ι κ ά

4 κούπες αλεύρι μαλακό
1 αυγό
2 κουταλάκια ξερή μαγιά
2 κουταλάκια κοφτά ζάχαρη
1½ -2 φλιτζάνια χλιαρό νερό
1 κουταλιά γλυκάνισο
½ κουταλάκι τριμμένο και κοσκινισμένο κάρδαμο
1 κουταλάκι κοφτό τριμμένη μαστίχα
Λίγο αλάτι
3 κουταλιές λάδι και λίγο για το ταψί
Σουσάμι
1 καρύδι

Ο δ η γ ί ε ς

Διαλύουμε τη μαγιά και τη ζάχαρη σε μισό φλιτζάνι χλιαρό νερό. Σκεπάζουμε με μεμβράνη και αφήνουμε σε ζεστό μέρος να φουσκώσει για 15 περίπου λεπτά. Στο διάστημα αυτό βράζουμε το γλυκάνισο σε ένα φλιτζάνι του καφέ νερό, το στραγγίζουμε και το αφήνουμε να γίνει χλιαρό.
Προσθέτουμε τη φουσκωμένη μαγιά, το λάδι, το γλυκάνισο, τη μαστίχα, το κάρδαμο και το αυγό στο αλεύρι, σιγά σιγά το υπόλοιπο νερό και ζυμώνουμε μέχρι να έχουμε μια μαλακή και ελαστική ζύμη, την οποία σκεπάζουμε και αφήνουμε να φουσκώσει σε ζεστό μέρος.
Μόλις διπλασιαστεί σε όγκο, την πιέζουμε να ξεφουσκώσει και τοποθετούμε τα 2/3 της ζύμης σε λαδωμένο ταψί, διαμέτρου 22 περίπου εκατοστών. Με το άλλο 1/3 της ζύμης κάνουμε απαραίτητα έναν σταυρό και διάφορα άλλα στολίδια (φύλλα, δενδράκια, άνθη κλπ.).
Στο κέντρο του Χριστόψωμου τοποθετούμε ένα ολόκληρο καρύδι.
Βρέχουμε με λίγο νερό τα στολίδια και πασπαλίζουμε με σουσάμι. Σκεπάζουμε το ψωμί και το αφήνουμε σε ζεστό μέρος, μέχρις ότου διπλασιαστεί σε όγκο.
Ψήνουμε το ψωμί σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 40 λεπτά και το ελέγχουμε, όπως το ψωμί. Όταν είναι έτοιμο το αφήνουμε να κρυώσει πάνω σε σχάρα και μετά το τοποθετούμε σε πιατέλα. Το κόβουμε ανήμερα τα Χριστούγεννα.
Χρόνια Πολλά και του χρόνου με υγεία!


Σημείωση
Ας σας κάνω και μια πρόταση ως εκπαιδευτικός: τις μέρες αυτές ας τιμήσουμε τον αγαπημένο διηγηματογράφο Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και ας διαβάσουμε πατώντας εδώ τη δική του εκδοχή για ένα Χριστόψωμο που έγινε Νέμεση και τιμώρησε αυτόν που επιβουλεύτηκε τη ζωή του άλλου. Ειλικρινά έχει πολύ ενδιαφέρον.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου